Gender equality in Myanmar

2019-08-19edit Ye Naung

ႏိုင္ငံျခားသား ခရီးသြားတဦးအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း သြားလာတဲ့ခရီးစဥ္အတြင္း ဘာသာေရးအရ အေလးထားတဲ့ေနရာ ေတြ ဥပမာ ေစတီ၊ဘုရားနဲ႔ ဗုဒၶေျခေတာ္ရာလို႔ အစဥ္အလာအရယူဆတဲ့စက္ေတာ္ရာေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးမဝင္ရဆိုတာမ်ဳိးနဲ႔ ႀကဳံေတြ႔ဖူးပါသလား။ လစ္ဘရယ္ဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔ႀကီးျပင္းခဲ့ရၿပီး ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးစံႏူန္းေတြနဲ႔အတူ က်ားမတန္း တူညီမွ်မႈ(Gender equality)ကို အေလးထားတဲ့အေနာက္တိုင္းသားခရီးသြား
တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဒါဟာ မိတ္ေဆြအတြက္ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္စရာလို႔ ခံစားေကာင္းခံစားရႏိုင္ပါတယ္။



တကယ္ေတာ့ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြဟာအင္မတန္ေဖာ္ေရႊတတ္ၿပီး အၿမဲၿပဳံးရႊင္ေနတတ္တဲ့ ေရႊႏိုင္ငံသားေတြပါပဲ။ဒါေၾကာင့္ ခရီး သြားဧည့္သည္ေတြကိုစိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစဖို႔တမဂၤလာရည္ရြယ္ၿပီး အဲဒီလိုသတ္မွတ္ထားတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘူးဆိုတာ ကေတာ့ သံသယျဖစ္ဖြယ္မရွိပါဘူး။ ဒါဆိုရင္ ဘာေၾကာင့္မ်ားပါလိမ့္။

မ်ားေသာအားျဖင့္အမ်ဳိးသမီးမဝင္ရလို႔သတ္မွတ္ခ်က္ထုတ္ထားတာကိုႀကဳံရတဲ့ေနရာေတြကဘာသာေရးဆိုင္ရာအေဆာက္ အအုံ႔ေတြပဲမ်ားတာေၾကာင့္ ဘာသာေရးဆိုင္ရာယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္လို႔ ထင္ျမင္ယူဆစရာလည္းရွိေနပါတယ္။ ျမန္္မာႏိုင္ငံ မွာ ဘာသာေရးနဲ႔သာသနိကအေဆာက္အအုံ႔ေတြကိုေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ အင္စတီက်ဳးရွင္းတစ္ခုခုကေန ပေရာဂ်က္အေနနဲ႔တာ ဝန္ယူၾကတာမ်ဳိးထက္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြ၊ရပ္မိရပ္ဖေတြထဲက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ထားတဲ့ေဂါပကလူႀကီေတြကပဲ ေစတ နာ့ဝန္ထမ္းအေနနဲ႔ အဆိုပါအေဆာက္အအုံ႔ေနရာေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ထိန္းသိမ္းေလ့ရွိပါတယ္။


ဘုန္းေတာ္ႀကီးနဲ႔ ေဂါပကလူႀကီးေတြကပဲ သူ႔အရပ္နဲ႔သူ႔ဇာတ္ဆိုသလို ၄င္းသာသနိကအေဆာက္အအုံ႔ေတြမွာ တခ်ိဳ႕ေနရာ ေတြကို အမ်ဳိးသမီးမဝင္ရလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကရာကေန အစဥ္အလာဓေလ့သေဘာတစ္ခုျဖစ္လာခဲ့တာပါ။ တကယ္ေတာ့ ဒါ ဟာ ဗုဒၶရဲ႕ဓမၼေတြနဲ႔လည္း မသက္ဆိုင္သလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်ားမညီမွ်မႈ (Gender equality) မရွိဘူးရယ္လို႔လည္း လြယ္ လင့္တကူေကာက္ခ်က္ခ်ေလာက္စရာ အညႊန္းကိန္းတစ္ခုလည္း မဟုတ္ပါဘူး။

ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕ကိုလိုနီတို႔မသိမ္းယူခင္က အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ စာတတ္ေျမာက္မႈအျမင့္ ဆုံးႏိုင္ငံလို႔ ရပ္တည္ခဲ့တဲ့ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြလည္း အမ်ဳိးသားေတြနည္းတူ ပညာသင္ယူခြင့္ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

ေက်ာင္းေတြကေတာ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြဦးစီးသင္ၾကားတဲ့ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ပညာေရးေက်ာင္းေတြပါပဲ။ အဲဒီေက်ာင္းေတြ ရဲ႕ေက်းဇူးေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်ားမတန္းတူ စာတတ္ေျမာက္မႈႏူန္းျမင့္မားခဲ့ပါတယ္။ ကိုလိုနီေခတ္မွာ   ၿဗိတိသွ်အစိုးရ ဟာ အိႏိၵယမွာလုိပဲ ဘာသာေရးနဲ႔ တိုင္းျပည္အေရးကို ခြဲထုတ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ အဲဒီလိုခြဲထုတ္တာဟာ ၁၈ရာစုမွ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ပထမဆုံးသံတမန္အဖြဲ႔ေရာက္ရွိခဲ့တဲ့ အဂၤလိပ္ေတြရဲ႕တြက္ကိန္း လြဲေခ်ာ္မႈတစ္ခုပါပဲ။

တိတိက်က်ေျပာရရင္ ၁၈၈၆ခုႏွစ္မွာ သီေပါမင္းပါေတာ္မႈခ်ိန္ အိႏိၵယမွာလုိပဲ ဘာသာေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးကိုခြဲထုတ္ဖို႔   ၿဗိတိသွ် ေတြ မူဝါဒခ်မွတ္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ သမိုင္းပညာရွင္Alicia Turner က သူ႔ရဲ႕ ဗုဒၶဝါဒကိုကယ္တင္ျခင္း စာအုပ္မွာ ေဖာ္ျပေရးသား ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ဘာသာေရးအၿမဲဆက္ႏြယ္ေနခဲ့ၿပီး အျပန္အလွန္အားျပဳမႈေတြရွိေနပါတယ္။

အစဥ္အလာအရ ဘာသာေရးဆိုင္ရာအႀကီးအကဲေတြဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕အႀကီးအကဲျဖစ္တဲ့ ဘုရင္ကို  ဆုံးမတာမ်ဳိးအထိရွိပါ တယ္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ပညာေရးစနစ္အရ ဘုရင္ဟာလည္း တခ်ိန္က ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသားျဖစ္ခဲ့တယ္မဟုတ္ပါလား။

အတိုခ်ဳပ္ေျပာရရင္ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလို မူဝါဒက်င့္သုံးလို႔မရေၾကာင္း သိရွိတဲ့အဂၤလိပ္လူႀကီးလူေကာင္းေတြဟာ   ဘုရား ေပၚမွာ ဖိနပ္စီးနင္းတဲ့ျပႆနာေပၚေပါက္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ယဥ္ေက်းမႈျခင္းတိုးတိုက္မိျခင္းသေဘာကို    နားလည္သြားခဲ့ၾကပါ တယ္။ဒါဟာ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းေခတ္မတုိင္မီ အေစာဆုံးယဥ္ေက်းမႈျခင္းတိုးတိုက္မိျခင္းလို႔ ေျပာရင္လည္းရပါတယ္။

ဆိုလိုတာက ေဖာ္ေရႊပ်ဳငွာတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ ဘာသာတရားအေပၚ အေလးထားမႈက ကိုလိုနီေခတ္သမိုင္းေၾကာင္း ကိုျပန္လွန္ၾကည့္ရင္ ထင္ရွားသလို လက္ရွိအခ်ိန္မွာလည္း ေန႔စဥ္ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ဗုဒၶဘာသာသံဃာေတြကို   ဆြမ္းေလာင္းေန ၾကတာကို ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာစာေပနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈထြန္းကားပုံကိုက ဗုဒၶဓမၼေတြနဲ႔ဆက္ႏြယ္ျဖစ္ထြန္းမႈျဖစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ဘာသာေရးနဲ႔ ရိုးရာအစဥ္အလာယဥ္ေက်းမႈတို႔ ေရာေထြးေနတဲ့ပုံစံကို ျမင္ေတြ႔ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။



ဒါေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕သာသနိကအေဆာက္အအု့ံေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြမဝင္ရတဲ့အေၾကာင္းဟာ အစဥ္အလာဓေလ့သာျဖစ္ၿပီး ဗုဒၶဓမၼေတြနဲ႔ မသက္ဆိုင္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးလို႔ဆိုရမယ့္ အျခားဘဝနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ျဖစ္ စဥ္ေတြမွာ အမ်ဳိးသားေတြနဲ႔တန္းတူ ပညာသင္ယူခြင့္၊ က်န္းမာေရးေစာင္ေရွာက္မႈနဲ႔ တန္းတူအသိအမွတ္ျပဳခံရတာေၾကာင့္ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်ားမခြဲျခားမႈႀကီးႀကီးမားမား မရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပလိုက္ရပါတယ္။

 

 

Unicode version - 

နိုင်ငံခြားသား ခရီးသွားတဦးအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း သွားလာတဲ့ခရီးစဉ်အတွင်း ဘာသာရေးအရ အလေးထားတဲ့နေရာ တွေ ဥပမာ စေတီ၊ဘုရားနဲ့ ဗုဒ္ဓခြေတော်ရာလို့ အစဉ်အလာအရယူဆတဲ့စက်တော်ရာတွေမှာ အမျိုးသမီးမဝင်ရဆိုတာမျိုးနဲ့ ကြုံတွေ့ဖူးပါသလား။ လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်နဲ့ကြီးပြင်းခဲ့ရပြီး နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးစံနူန်းတွေနဲ့အတူ ကျားမတန်း တူညီမျှမှု(Gender equality)ကို အလေးထားတဲ့အနောက်တိုင်းသားခရီးသွားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒါဟာ မိတ်ဆွေအတွက် စိတ်အနှောက်အယှက်ဖြစ်စရာလို့ ခံစားကောင်းခံစားရနိုင်ပါတယ်။


တကယ်တော့ မြန်မာလူမျိုးတွေဟာအင်မတန်ဖော်ရွှေတတ်ပြီး အမြဲပြုံးရွှင်နေတတ်တဲ့ ရွှေနိုင်ငံသားတွေပါပဲ။ဒါကြောင့် ခရီး သွားဧည့်သည်တွေကိုစိတ်အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေဖို့တမင်္ဂလာရည်ရွယ်ပြီး အဲဒီလိုသတ်မှတ်ထားတာမျိုးမဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကတော့ သံသယဖြစ်ဖွယ်မရှိပါဘူး။ ဒါဆိုရင် ဘာကြောင့်များပါလိမ့်။များသောအားဖြင့်အမျိုးသမီးမဝင်ရလို့သတ်မှတ်ချက်ထုတ်ထားတာကိုကြုံရတဲ့နေရာတွေကဘာသာရေးဆိုင်ရာအဆောက် အအုံ့တွေပဲများတာကြောင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာယုံကြည်ချက်ကြောင့်လို့ ထင်မြင်ယူဆစရာလည်းရှိနေပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ မှာ ဘာသာရေးနဲ့သာသနိကအဆောက်အအုံ့တွေကိုစောင့်ရှောက်ဖို့ အင်စတီကျုးရှင်းတစ်ခုခုကနေ ပရောဂျက်အနေနဲ့တာ ဝန်ယူကြတာမျိုးထက် ဘုန်းတော်ကြီးတွေ၊ရပ်မိရပ်ဖတွေထဲက ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားတဲ့ဂေါပကလူကြီတွေကပဲ စေတ နာ့ဝန်ထမ်းအနေနဲ့ အဆိုပါအဆောက်အအုံ့နေရာတွေကို စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းလေ့ရှိပါတယ်။


ဘုန်းတော်ကြီးနဲ့ ဂေါပကလူကြီးတွေကပဲ သူ့အရပ်နဲ့သူ့ဇာတ်ဆိုသလို ၎င်းသာသနိကအဆောက်အအုံ့တွေမှာ တချို့နေရာ တွေကို အမျိုးသမီးမဝင်ရလို့ သတ်မှတ်ခဲ့ကြရာကနေ အစဉ်အလာဓလေ့သဘောတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့တာပါ။ တကယ်တော့ ဒါ ဟာ ဗုဒ္ဓရဲ့ဓမ္မတွေနဲ့လည်း မသက်ဆိုင်သလို မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျားမညီမျှမှု (Gender equality) မရှိဘူးရယ်လို့လည်း လွယ် လင့်တကူကောက်ချက်ချလောက်စရာ အညွှန်းကိန်းတစ်ခုလည်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပြောရမယ်ဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့ကိုလိုနီတို့မသိမ်းယူခင်က အရှေ့တောင်အာရှမှာ စာတတ်မြောက်မှုအမြင့် ဆုံးနိုင်ငံလို့ ရပ်တည်ခဲ့တဲ့မြန်မာနိုင်ငံမှာ အမျိုးသမီးတွေလည်း အမျိုးသားတွေနည်းတူ ပညာသင်ယူခွင့်ရရှိခဲ့ကြပါတယ်။

ကျောင်းတွေကတော့ ဘုန်းတော်ကြီးတွေဦးစီးသင်ကြားတဲ့ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းတွေပါပဲ။ အဲဒီကျောင်းတွေ ရဲ့ကျေးဇူးကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျားမတန်းတူ စာတတ်မြောက်မှုနူန်းမြင့်မားခဲ့ပါတယ်။ ကိုလိုနီခေတ်မှာ   ဗြိတိသျှအစိုးရ ဟာ အိန္ဒိယမှာလိုပဲ ဘာသာရေးနဲ့ တိုင်းပြည်အရေးကို ခွဲထုတ်ချင်ခဲ့တယ်။ အဲဒီလိုခွဲထုတ်တာဟာ ၁၈ရာစုမှ မြန်မာနိုင်ငံကို ပထမဆုံးသံတမန်အဖွဲ့ရောက်ရှိခဲ့တဲ့ အင်္ဂလိပ်တွေရဲ့တွက်ကိန်း လွဲချော်မှုတစ်ခုပါပဲ။

တိတိကျကျပြောရရင် ၁၈၈၆ခုနှစ်မှာ သီပေါမင်းပါတော်မှုချိန် အိန္ဒိယမှာလိုပဲ ဘာသာရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးကိုခွဲထုတ်ဖို့   ဗြိတိသျှ တွေ မူဝါဒချမှတ်ခဲ့ကြတယ်လို့ သမိုင်းပညာရှင်Alicia Turner က သူ့ရဲ့ ဗုဒ္ဓဝါဒကိုကယ်တင်ခြင်း စာအုပ်မှာ ဖော်ပြရေးသား ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးနဲ့ဘာသာရေးအမြဲဆက်နွယ်နေခဲ့ပြီး အပြန်အလှန်အားပြုမှုတွေရှိနေပါတယ်။အစဉ်အလာအရ ဘာသာရေးဆိုင်ရာအကြီးအကဲတွေဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့အကြီးအကဲဖြစ်တဲ့ ဘုရင်ကို  ဆုံးမတာမျိုးအထိရှိပါ တယ်။ ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးစနစ်အရ ဘုရင်ဟာလည်း တချိန်က ဘုန်းကြီးကျောင်းသားဖြစ်ခဲ့တယ်မဟုတ်ပါလား။အတိုချုပ်ပြောရရင် တခြားနိုင်ငံတွေမှာလို မူဝါဒကျင့်သုံးလို့မရကြောင်း သိရှိတဲ့အင်္ဂလိပ်လူကြီးလူကောင်းတွေဟာ   ဘုရား ပေါ်မှာ ဖိနပ်စီးနင်းတဲ့ပြဿနာပေါ်ပေါက်ပြီးနောက်ပိုင်း ယဉ်ကျေးမှုခြင်းတိုးတိုက်မိခြင်းသဘောကို    နားလည်သွားခဲ့ကြပါ တယ်။ဒါဟာ ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းခေတ်မတိုင်မီ အစောဆုံးယဉ်ကျေးမှုခြင်းတိုးတိုက်မိခြင်းလို့ ပြောရင်လည်းရပါတယ်။ဆိုလိုတာက ဖော်ရွှေပျုငှာတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ ဘာသာတရားအပေါ် အလေးထားမှုက ကိုလိုနီခေတ်သမိုင်းကြောင်း ကိုပြန်လှန်ကြည့်ရင် ထင်ရှားသလို လက်ရှိအချိန်မှာလည်း နေ့စဉ် သိန်းနဲ့ချီတဲ့ဗုဒ္ဓဘာသာသံဃာတွေကို   ဆွမ်းလောင်းနေ ကြတာကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ မြန်မာစာပေနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားပုံကိုက ဗုဒ္ဓဓမ္မတွေနဲ့ဆက်နွယ်ဖြစ်ထွန်းမှုဖြစ်ခဲ့တာကြောင့် ဘာသာရေးနဲ့ ရိုးရာအစဉ်အလာယဉ်ကျေးမှုတို့ ရောထွေးနေတဲ့ပုံစံကို မြင်တွေ့ကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။



ဒါကြောင့် တချို့သာသနိကအဆောက်အအုံ့တွေမှာ အမျိုးသမီးတွေမဝင်ရတဲ့အကြောင်းဟာ အစဉ်အလာဓလေ့သာဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓဓမ္မတွေနဲ့ မသက်ဆိုင်ကြောင်း၊ မြန်မာအမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးလို့ဆိုရမယ့် အခြားဘဝနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ဖြစ် စဉ်တွေမှာ အမျိုးသားတွေနဲ့တန်းတူ ပညာသင်ယူခွင့်၊ ကျန်းမာရေးစောင်ရှောက်မှုနဲ့ တန်းတူအသိအမှတ်ပြုခံရတာကြောင့်မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျားမခွဲခြားမှုကြီးကြီးမားမား မရှိကြောင်း ဖော်ပြလိုက်ရပါတယ်။

Do you like this contents?
If you have MingalaGO user's account, you can add bookmark into your mypage.